شماره 60    |    26 بهمن 1390



«خورشیدواره»؛ خاطرات خانم طاهره سجادی

پنجاهمین اثر از مجموعه کتاب های خاطرات مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ «خورشيد‌واره»، خاطرات خانم طاهره سجادي (غيوران) است. سجادي در 1321 در تهران (حوالي محله سرچشمه) و در خانواده‌اي فرهنگي و متدين به دنيا آمد و تحصيلات ابتدايي را در مدرسه سعدي (حوالي چهارراه سرچشمه) به‌پايان رساند و تحصيلات متوسطه را پس از ازدواج، تا سطح ديپلم ادامه داد. وي در 1338 با مهدی غيوران، یکی از مبارزان انقلاب، ازدواج کرد و حاصل اين ازدواج چهار فرزند است که يکي از آن‌ها (حسن) در جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به شهادت رسيد.
طاهره سجادی پس از ازدواج در مسائل سیاسی وارد شد و به عنوان یکی از مبارزین نهضت امام خمینی(ره)، به همراه همسرش در 1354 دستگیر شد و شدیدترین شکنجه‌ها را تحمل کرد.
وی در آذر 1357 در اوج مبارزات انقلابیون به رهبری حضرت امام خمینی(ره) از زندان آزاد شد و تا پیروزی انقلاب اسلامی به همراه مردم به مبارزات خود ادامه داد.
کتاب «خورشیدواره» در 5 فصل و با عناوین: «زندگی‌نامه»، «آشنایی با مسائل سیاسی»، «دستگیری و محاکمه»، «انتقال به بند عمومی تا آزادی» و «پیروزی انقلاب و جنگ تحمیلی تدوین شده است.»

خانم سجادي در کتاب با زباني ساده و گويا زندگي مبارزاتي خود را شرح داده و نشان مي‌دهد که تحمل ايشان و همه مبارزان در زندان، حاصل تمرين مقاومت در تمام لحظه‌هاي زندگي بوده است و هيچ‌کس به‌طور ناگهاني مبارز نشده و نمي‌شود. همچنین ايشان جريان دستگيري خود و همسرش را در لابه‌لاي صفحات کتاب به‌طور اختصار توضيح می‌دهد. به‌نظر مي‌رسد چنانچه اين مقطع تاريخي با تفصيل بيشتر و دقيق‌تر و بدون پرده‌پوشي به قضاوت همگان گذاشته می‌شد کمک می‌کرد خوانندگان بدانند مبارزه در آن شرايط روزنه‌اي در تاريکي بوده است.
نقش ساواک در حفظ رژيم شاهنشاهي، نحوه عمل کارگزاران ساواک و شکنجه‌هاي آنها از خلال مطالب آشكار مي‌گردد و به تكميل مباحث در اين زمينه كمك مي‌كند.
با اشاره‌هاي خانم طاهره سجادي به راه‌هاي حفظ روحيه مبارزان، ورزش ‌کردن در زندان، مورس‌زدن با ضربات دست، خواندن قرآن، خواندن ديوارنوشته‌ها و ... درمي‌يابيم كه آنها از اين طريق مي‌فهميدند كه در اين راه تنها نيستند و گذشتگان و آيندگاني در پيمودن اين راه، همراه آن‌ها هستند.
در لابه‌لای متن نیز برای گویاسازی اسامی مبارزین انقلابی، پاورقی و توضیحاتی ارایه شده که خواننده را با همراهان و همرزمان ایشان آشنا می‌کند و نیز در انتهای کتاب گاهشمار زندگی ایشان، فهرست تفصیلی اسناد،‌ 25 سند، 10 عکس و نمایه‌ها، قسمت‌های پایانی کتاب هستند.

خورشیدواره از اولین کتاب‌های خاطرات زنان مبارز و انقلابی در زندان‌های ساواک و شاهنشاهی است. امید است برای هر چه بیشتر بیان کردن نقش زنان در پیروزی انقلاب اسلامی از این قبیل کتاب بیشتر در بازار نشر ببینیم.
کتاب خورشیدواره در قطع رقعی و 299 صفحه با شمارگان 2000 نسخه و  بهای 40000 ریال در سال 1389 برای دومین بار توسط انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده است.

عسکر عباس نژاد



http://www.ohwm.ir/show.php?id=1063
تمام حقوق اين نشريه متعلق به سايت تاريخ شفاهي ايران [oral-history.ir] است.