فناوریهای نوین، بهویژه هوش مصنوعی مولد، در سالهای اخیر نهتنها حوزههای علمی و صنعتی، بلکه قلمروهای حساس فرهنگ، حافظه تاریخی و ادبیات را نیز دگرگون کردهاند. یکی از مهمترین این قلمروها، ادبیات پایداری است؛ ادبیاتی که روایتگر رنج، مقاومت و تجربههای زیسته انسانهایی است که در بستر جنگ، اسارت، سرکوب و بحرانهای جمعی زیستهاند و در برابر دشمن به هر طریقی که می توانند مقاومت می کنند.
از دغدغههای اصلی مورخان شناخت و فهم درست تاریخ بوده است. در این فرایند، به جهت توسعۀ دانش و تکثر موضوعات مورد مطالعۀ آنها در دهههای اخیر، رویکرد «تاریخ فرهنگی» مطرح شد. در این شیوه بینرشتهای، از یافتهها و روشهای علوم مرتبط به تاریخ استفاده میشود. این شاخه از دانش، به تاریخ و فرهنگ از پایین و دور از نخبگی سنتی میپردازد.
بعد از اتمام دورههای مختلف نظامی و یادگیری فنون متعدد، بنده بهعنوان یک ارتشی متخصص، در مانورها و عملیاتهای مختلفی حضور داشتم. از جمله، سال 1340، مهندس ملکعابدی که اولین وزیر اصلاحات و نماینده شاه بود، در مسیر شیراز به فیروزآباد ترور شد. بعد از این اتفاق، شاه دستور داد مانوری در منطقه انجام شود. یک تیم هم از واحدهای چتربازی ارتش تهران برای انجام مانور به شیراز اعزام شد که بنده در آن حضور داشتم.
تیمول دردوش، سرباز عراقی دوران جنگ تحمیلی ارتش صدام علیه ایران، مهمان دویستوهشتادمین برنامه شب خاطره (خرداد 1396) بود. خانم رنجبر، مترجم و امین قدمی، کارگردان مستند «سیاه» هم به همراه تیمول دردوش حضور داشتند. تیمول بعد از سلام و احوالپرسی از حاضران خواست به یک سرباز عراقی که مجبور بود در جنگ شرکت کند، به چشم یک مظلوم نگاه کنند نه یک ظالم.
وقتي براي ما مينويسيد...
وقتي براي هفتهنامه الکترونيکي تاريخ شفاهي مطلبي مينويسيد، دوست داريم نکتههايي را در نظر بگيريد.
اين هفتهنامه نوشتهها و دانستههاي ما را درباره مباحث مهم؛ خاطرهگويي، خاطرهنگاري، يادداشتنويسي روزانه، سفرنامهنويسي، وقايعنگاري، روزشمار نويسي و... نشان ميدهد. حتي براي زيرشاخههاي رشته تاريخ هم جا باز کردهايم؛ و چشم به راه خبرها، گزارشها، مصاحبهها، مقالهها، يادداشتها و... شما هستيم.
خوب است نام و فاميلتان را کامل بنويسيد. سابقه علمي و نشاني الکترونيکي را هم حتماً بنويسيد، چکيده مقالهها هم که جاي خود دارد!
به ما اجازه بدهيد دستمان براي ويرايش، اصلاح، چينش و ترجمه مطالب شما باز باشد. در اينباره با خودتان هم مشورت خواهيم کرد.
دلمان ميخواهد شأن علمي و ادبي تاريخ شفاهي و اين هفتهنامه، با نوشتههاي متين و موقر شما حفظ شود. حيف است خداي نکرده قلممان از دايره اخلاق بيرون برود.
عبور از آخرین خاکریز - 1
از این هفته کتاب «عبور از آخرین خاکریز»: خاطرات پزشک اسیر عراقی به نام «دکتر احمد عبدالرحمن» با ترجمه محمدحسین زوارکعبه را میخوانیم. این کتاب، نخستین بار در سال 1368 توسط انتشارات حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی منتشر شد. مقدمه
اوایل سال 1978 میلادی، روند حوادث و رخدادها در جهان اسلام، به طور عمومی و جهان عرب، به صورت اختصاصی در ضمن تشدید و گسترش فعالیتهای رسانههای تبلیغاتی دولتی طی سالهای اخیر در جهت وارونه جلوه دادن حقایق، مایۀ یأس و ناکامی بود. امت اسلامی بدترین مراحل تاریخی خود را پشت سر میگذاشت.